Ľ Arend
Foto Arend

Steenarend De steenarend komt voor in Europa, het noorden van Noord-Amerika en AziŽ. Het is een van de dertig soorten arenden waarvan de poten volledig zijn bevederd. De steenarend vertoont in de lucht een uitgebreid baltsgedrag.

Amerikaanse zeearend De Amerikaanse zeearend werd in 1782 het nationale symbool van de Verenigde Staten. De Amerikaanse zeearend is na de Californische condor de grootste roofvogel van Noord-Amerika. De vogel is zeldzaam geworden door blootstelling aan insecticiden zoals DDT en andere giftige stoffen, maar de populatie neemt momenteel in sommige gebieden weer toe.

Arenden zijn grote vogels met krachtige haaksnavels; de meeste jagen door zich op hun prooi te storten; sommige voeden zich ook met aas. Het geslacht Aquila omvat de eigenlijke arenden. Deze komen voor in de gehele wereld, uitgezonderd Zuid-Amerika. Daarnaast worden in het Nederlands ook diverse andere geslachten arend genoemd. De meeste behoren tot de onderfamilie Buteoninae. De meeste arenden leggen ťťn of twee eieren per broedsel, de kleinere soorten vaak drie. Ze kunnen tegen de 30 jaar oud worden, de kleinere soorten leven het kortst. Alle in Nederland en BelgiŽ voorkomende arenden zijn door de vogelwetgeving volledig beschermd en mogen niet geschoten worden

De steenarend of goudarend (Aquila chrysaetos), totaal 76-89 cm lang, heeft door zijn indrukwekkende grootte en majestueuze vlucht in de heraldiek vanouds een grote rol gespeeld (zie adelaar [heraldiek]). Oorspronkelijk kwam de steenarend voor in de woeste bergstreken van het grootste deel van het noordelijk halfrond, maar door de jacht die men op hem gemaakt heeft, komt hij nog maar in enkele beperkte gebieden voor. De soort leeft van prooi, die bestaat uit middelgrote zoogdieren en hoenderachtigen, kikkers en grote insecten. Het is een donkere vogel met goudkleurige kop en hals, die het liefst nestelt op rotswanden. Het nest is zeer groot en het legsel bestaat uit ťťn of twee eieren. In Nederland en BelgiŽ is de soort dwaalgast. De steenarend broedt in Schotland, ScandinaviŽ, Noord-Finland en Europees Rusland, AziŽ, Noord-Amerika, Spanje en Portugal, het Alpengebied, ItaliŽ en Zuidoost-Europa.

De keizerarend (A. heliaca), 75-84 cm, komt voor op het Iberisch Schiereiland en in Zuidoost-Europa. Het is ook een donkere vogel, met lichte kop en wit op de schouder bij oude exemplaren. Hij is ťťn maal waargenomen in Nederland. Het is veel minder een bergvogel dan de steenarend; hij broedt in bomen.

De bastaardarend (A. clanga), 66-73 cm, heeft zijn broedgebied in Zuidwest-Finland, Europees Rusland van Oostzee tot Balkan en Zwarte Zee, Zuid-SiberiŽ, Noord-IndiŽ, China en Klein-AziŽ, en is een onregelmatige gast in Nederland en een toevallige gast in BelgiŽ.

Broedvogel in RoemeniŽ, Turkije en oostwaarts is de Aziatische arend (A. nipalensis), die een dwaalgast in Nederland is. Hij is nauw verwant aan de steppenarend (A. rapax) van Afrika, maar onderscheidt zich o.a. door zijn trekgedrag en donkerder uiterlijk.

De kleinste soort is de schreeuwarend (A. pomarina), 61-66 cm, uit Oost-Europa, die in Nederland en BelgiŽ als dwaalgast is vastgesteld.

Tot het geslacht Haliaetus behoort een aantal soorten zeearenden, die onderling veel overeenkomst vertonen en zich van de andere arenden vooral onderscheiden door een witte staart of witte kop. Alle zeearenden leven van vis, maar ook gedeeltelijk van aas. De Amerikaanse zeearend berooft ook de beter vissende visarenden van hun prooi.

De Europese zeearend (H. albicilla), 68-91 cm, spanwijdte 240 cm, is een grote vogel met een geweldige vlucht, die laag over het wateroppervlak vliegt om vis te vangen, maar ook jaagt op zoogdieren en vogels. De zeearend begint in de herfst met het bouwen van een nest. In het voorjaar worden daarin een tot drie eieren gelegd, die na ongveer 40 dagen uitkomen. De zeearend is broedvogel vanaf Japan over Noord-AziŽ en Europa tot Groenland. In Europa werd hij sinds de jaren zestig van de twintigste eeuw steeds verder teruggedrongen als gevolg van verontreiniging van zijn milieu. Sinds het begin van de jaren tachtig breidt hij zijn gebied weer uit. Hij broedde in 1999 op West-IJsland, in alle staten rond de Oostzee en verderin Noorwegen, Hongarije, RoemeniŽ, KroatiŽ en Griekenland. Via de grote rivieren zoals Elbe, Oder, Neisse, Sava en Donau herwint de zeearend vanaf de Oostzee zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied. In het stroomgebied van de Rijn heeft de zeearend al drie eeuwen niet meer gebroed. In onze streken is hij een onregelmatige wintergast, vooral aan de Friese kust, in Flevoland en in de Delta Het WNF heeft plannen in gevangenschap grootgebrachte zeearenden uit te zetten in Nederland.

De Amerikaanse zeearend (H. leucocephalus), 68-76 cm, broedt in vrijwel geheel Noord-Amerika, maar is zeldzaam geworden, ondanks de volledige bescherming. De achteruitgang zou een gevolg kunnen zijn van het rooien van de nestbomen of van het eten van met DDT vergiftigde vis. Deze zeearend vormt het nationale symbool van de Verenigde Staten van Amerika. Pas na zeven jaar is de vogel volledig uitgekleurd en is dan bruin met een witte kop en witte staart.

In Oost-SiberiŽ komt de zwartbruine Stellers zeearend (H. pelagicus), ca. 110 cm, voor; de kleinere witbandzeearend (H. leucoryphus), 69-78 cm, leeft in Midden-AziŽ, aan meren en rivieren.

De apenarend (Pithecophaga jefferyi), 85-95 cm, thuishorend op de Filippijnen en levend van apen, behoort tot een kleine groep van grote, zeer sterke en gekuifde arenden, die in de tropische oerwouden van de gehele wereld voorkomen.

Nog groter dan de apenarend is de beroemde harpij (Harpia harpyja), 81-100 cm, uit de vochtige oerwouden van Zuid-Amerika, van Zuid-Mexico tot Zuid-BraziliŽ. Het is een roofvogel met zeer krachtige klauwen, een witachtige kop en grijze kuif. De harpij jaagt op apen, luiaarden en papegaaien. Zowel apenarend als harpij is thans uiterst zeldzaam geworden.

De havikarend (HieraaŽtus fasciatus), 66-73 cm, en de dwergarend (H. pennatus), 46-53 cm, hebben een groot verspreidingsgebied in Europa, Afrika en AziŽ; voor Europa is dit vooral het Middellandse-Zeegebied. De havikarend jaagt op vogels, konijnen e.d.; de dwergarend leeft in bossen waar hij hoog in de bomen nestelt. De havikarend is een zeldzame dwaalgast in Nederland en BelgiŽ, terwijl de dwergarend eenmaal in BelgiŽ is gesignaleerd.

De slangenarenden vormen de onderfamilie CircaŽtinae. Ze komen alleen voor in Europa, Afrika en AziŽ. Ze hebben grote koppen met waaiervormige kuiven en leven voornamelijk van reptielen, vooral slangen, waaronder zeer giftige soorten.

De Europese slangenarend (Circaetus gallicus), die ook in Noord-Afrika en AziŽ voorkomt, is bijna 70 cm lang. De bovenzijde is bruin met donkere vleugelpennen en de onderzijde, ook de vleugels, is wit en maar weinig gevlekt. De vogel jaagt als een kiekendief boven met struiken begroeide graslanden. Hij is in Nederland en BelgiŽ een zeldzame dwaalgast.

In Afrika leeft de bruine slangenarend (C. cinereus), ook ca. 70 cm lang.

Een opvallende soort uit de onderfamilie slangenarenden is de goochelaar of 'bateleur' (Terathopius ecaudatus), 60 cm, van het savanne- en parklandschap van Afrika, vooral Oost-Afrika. Hij heeft een kraagachtige kuif; de onderzijde en de kop zijn bijna geheel zwart, terwijl de bovenzijde en de staart roodachtig bruin zijn. De vleugels zijn breed. Zij jagen op grote hoogte, al zwevend. Het zijn ware luchtacrobaten.

De bacha's zijn slangenarenden uit het Indo-Maleise gebied. Zij hebben een bruin verenkleed, dat dicht bezet is met witte vlekken. De gewone bacha (Spilornis cheela), ca. 68 cm, leeft in de bossen van India, China en de Filippijnen. In de paartijd voert hij typische wentelingen uit, trommelt met de vleugels en beweegt de staart op een eigenaardige manier.


[ terug... ]Omhoog


Maak vrienden

Erwin Erkel

  • *Erwin Erkel *erwin1994 *11 jaar

heelal

  • deze site gaat veel over het heelal maar ok over andere dingen

radio

  • src="http://www.luisterradio.nl/opuwsite/index1_3.php" width="84" height="14" frameborder="no" scrolling="no"> www.mysites.nl/img/demo/filmpje.mpg

Copyright 2002-2017